ดอกอัญชัน สมุนไพรสีน้ำเงิน ประโยชน์หลากหลายปลูกง่ายโตไว

ดอกอัญชัน สมุนไพรสีน้ำเงิน ประโยชน์หลากหลายปลูกง่ายโตไว

 

ดอกอัญชัน

ดอกอัญชัน สีน้ำเงินสดใส คือพืชผักที่เราคุ้นหน้าคุ้นตาเป็นอย่างดี นิยมนำมาใช้ประโยชน์ในหลายๆ ด้าน ไม่ว่าจะเป็นเครื่องสำอาง เป็นสีผสมอาหาร หรือทำเป็นเครื่องดื่ม ไม่เพียงแค่สีสันที่สดใสของดอกเท่านั้น แต่มันยังอุดมไปด้วยสรรพคุณทางยาที่จัดได้ว่าเป็นสมุนไพรที่ให้ประโยชน์ได้ตั้งแต่รากจนถึงดอก แถมเป็นพืชที่ปลูกได้ง่าย โตไว ทำให้มันเป็นสมุนไพรราคาถูกที่ใครๆ ก็สามารถหามารับประทานกันได้ไม่ยาก

ลิงก์ผู้สนับสนุน

ลักษณะของ ดอกอัญชัน

  • อัญชันมีชื่อในภาษาอังกฤษว่า butterfly pea หรือ blue pea ชื่อทางวิทยาศาสตร์คือ Clitoria ternatea Linn. จัดอยู่ในวงศ์ Fabaceae ซึ่งอยู่ในกลุ่มเดียวกันกับถั่วฝักเมล็ดกลม เช่น ถั่วแระ, ถั่วลันเตา และถั่วพู เป็นต้น มีชื่อเรียกในท้องถิ่น เช่น เอื้องชัน เองชัญ และแดงชัน เป็นต้น
  • ลำต้นของอัญชันจะเป็นไม้เลื้อยล้มลุกเนื้ออ่อน มีอายุสั้น ลำต้นมีขมนุ่มปกคลุม แตกยอดเลื้อยพันไปกับสภาพแวดล้อมรอบๆ ตัวที่เกาะเกี่ยวได้ พบเห็นได้ทั่วไปโดยเฉพาะในป่าที่มีความโล่งแจ้ง อากาศถ่ายเทสะดวก เป็นพื้นที่ๆ มีต้นไม้ให้ร่มเงาแบบกึ่งร่ม ใบเรียงตัวประกอบกันเหมือนขนนก ยาว 6-12 เซนติเมตร มีใบย่อยเป็นรูปไข่ 5-7 ใบ กว้างประมาณ 2-3 เซนติเมตร ปลายใบแหลม ส่วนโคนใบมน สัมผัสผิวใบด้านล่างจะรู้สึกได้ถึงขนหนาปกคลุมอยู่
  • อัญชันมีเอกลักษณ์โดดเด่นอยู่ที่สีสันของดอก สามารถออกดอกได้ตลอดทั้งปี โดยทั่วไปจะเป็นสีน้ำเงินเข้ม เมื่อคั้นน้ำออกมาจะได้เป็นสีฟ้า แต่ยังพบดอกสีขาว ม่วง และฟ้า ตามสายพันธุ์ การออกดอกจะออกเป็นดอกเดี่ยว รูปทรงคล้ายกับฝาหอยเชลล์ อยู่กันเป็นคู่ตามซอกใบ มีกลีบดอก 5 กลีบ เมื่อดอกบานสมบูรณ์เต็มที่แล้วจะมีความยาวตั้งแต่ 2-4 เซนติเมตร ปลายดอกเว้าเป็นแอ่ง ตรงกลางดอกเป็นสีเหลือง มีทั้งแบบดอกซ้อนและดอกลา โดยที่ดอกซ้อนจะมีกลีบดอกที่ขนาดเท่ากัน แต่หากเป็นดอกชั้นเดียว กลีบชั้นนอกจะใหญ่กว่ากลีบชั้นใน
  • ผลของอัญชันจะเป็นฝักแบน กว้าง 1-1.5 เซนติเมตร ยาวประมาณ 5-8 เซนติเมตร ด้านในมีเมล็ดสีดำคล้ายไตเรียงตัวอยู่ประมาณ 5-10 เมล็ด

ประโยชน์จากการรับประทาน ดอกอัญชัน

  1. สรรพคุณทางยาที่น่าสนใจของ ดอกอัญชัน ที่นำมารับประทาน ภายในดอกจะมีสารพิเศษที่รู้จักกันในชื่อว่า “แอนโทไซยานิน (Anthocyanin)” เป็นสารที่ช่วยเพิ่มความสามารถในการมองเห็น กระตุ้นการทำงานของดวงตาให้ดีขึ้น ช่วยลดภาวะเสื่อมสภาพของดวงตา ลดอาการตามัว ตาฟาง ป้องกันการเกิดภาวะเบาหวานขึ้นตา ป้องกันความเสี่ยงโรคต้อหิน และโรคต้อกระจก กระตุ้นระบบไหลเวียนโลหิต ช่วยให้เลือดนำออกซิเจนไปเลี้ยงส่วนต่างๆ ของร่างกายได้อย่างเต็มที่
  2. อัญชันมีสารที่ช่วยทำหน้าที่เสมือนสารต้านอนุมูลอิสระ ที่ต้านการออกซิเดชั่นของไขมัน ทำให้ชะลอการเกิดโรคที่มาจากคอเลสเตอรอล ภาวะอุดตันในหลอดเลือด โรคหัวใจ โรคความดัน และโรคหลอดเลือด อีกทั้งยังช่วยลดการแข็งตัวของเกล็ดเลือด ป้องกันการอุดตันของลิ่มเลือด ขับปัสสาวะ และทำให้กล้ามเนื้อเกิดความผ่อนคลาย
  3. ดอกอัญชัน ช่วยเพิ่มภูมิต้านทานให้กับร่างกาย ชะลอการเกิดริ้วรอย บำรุงสมอง ลดความเสี่ยงในการเกิดโรคมะเร็ง ลดระดับน้ำตาลในเลือดของผู้ป่วยโรคเบาหวาน ช่วยขับล้างสารพิษออกจากร่างกาย บรรเทาอาการเหน็บชาตามมือและเท้า และแก้อาการฟกช้ำ

สูตรการทำน้ำดอกอัญชัน

ส่วนผสมสำหรับทำน้ำดอกอัญชัน ให้เลือกเก็บดอกอัญชันสดมาตากแห้งเก็บไว้ เมื่อต้องการนำมาใช้ กะประมาณ 1 กำ สำหรับต้มในน้ำ 1 หม้อไม่ใหญ่มาก แต่หากเก็บเป็นดอกสดมาก็ใช้ได้เช่นกัน ให้นำดอกมาล้างทำความสะอาดก่อนนำลงต้มในหม้อ อาจผสมกับใบเตยขณะต้มเพื่อเพิ่มกลิ่นหอม

ดอกอัญชัน สมุนไพรสีน้ำเงิน ประโยชน์หลากหลายปลูกง่ายโตไว

น้ำอัญชัน

  1. ต้มน้ำดอกอัญชันไปเรื่อยๆ จนสีของน้ำเข้มขึ้นเป็นสีม่วง ซึ่งใช้เวลาประมาณ 3-5 นาที
  2. จากนั้นกรองแยกกากกับน้ำออกจากกัน นำน้ำดอกอัญชันที่ได้ไปต้มต่อ ผสมน้ำตาลหรือน้ำผึ้งลงไป
  3. ชิมรสให้ได้พอดี สามารถนำมาดื่มเป็นชาร้อน หรือจะผสมกับน้ำแข็งดื่มแบบเย็นเพื่อดับกระหายก็ได้เช่นกัน

ข้อควรระวังในการรับประทานอัญชัน

  1. ควรระมัดระวังการบริโภคดอกอัญชันร่วมกับยาที่มีฤทธิ์ต้านการเกาะกลุ่มเกล็ดเลือด หรือยาที่ทำหน้าที่ป้องกันการแข็งตัวของเลือด เช่น แอสไพริน เพราะจะทำให้ฤทธิ์เข้าไปเสริมกันจนส่งผลอันตรายต่อร่างกาย
  2. ในกลุ่มคนที่มีภาวะภูมิแพ้เกสรดอกไม้ จะต้องระมัดระวังกินบริโภค หรือหากเป็นไปได้ก็ควรหลีกเลี่ยง เพื่อป้องกันอาการกำเริบขึ้นมา
  3. ไม่ควรดื่มน้ำดอกอัญชันแทนน้ำเปล่า ดื่มในปริมาณเข้มข้น หรือมากเกินไป เพราะจะส่งผลให้ไตทำงานหนักเนื่องจากต้องขับเอาสารสีจากดอกอัญชันออกมา
  4. ผู้ป่วยที่เป็นโรคความดันสูงหรือต่ำควรงดการบริโภค หรือบริโภคแต่น้อยเท่านั้น เพราะจะทำให้เกิดอาการหน้ามืดและหมดสติได้ง่าย
  5. ผู้ป่วยโรคโลหิตจางควรระมัดระวังการบริโภคให้มาก เนื่องจากในอัญชันมีฤทธิ์ที่ทำหน้าที่ละลายลิ่มเลือด ส่งผลให้เป็นอันตรายต่อตัวผู้ป่วยได้
  6. หลีกเลี่ยงการเด็ดดอกอัญชันกินสดๆ เพราะกลีบเลี้ยงหรือขั้วดอกจะมียางที่ทำให้ระคายเคืองภายในลำคอ ส่วนของเมล็ดหากรับประทานเข้าไปสดๆ ก็จะทำให้เกิดอาการคลื่นไส้อาเจียนได้

อัญชันคือสมุนไพรที่มีเอกลักษณ์เฉพาะตัว มีสีสันที่โดดเด่น และยังให้คุณประโยชน์ทางยาที่หลากหลาย แต่ก่อนจะนำไปใช้บริโภคหรือใช้ในด้านอื่นๆ ควรศึกษาทำความเข้าใจ เพื่อช่วยให้ได้ผลลัพธ์ที่มีประสิทธิภาพและปลอดภัยอย่างสูงสุด

ร่วมแสดงความคิดเห็น
Thai Love Health (TLH) - อาหารเพื่อสุขภาพ ความรู้ สารอาหาร โภชนาการ โรค