โรคกระเพาะอาหาร แผลที่เกิดจากกรดในกระเพาะอาหาร

โรคกระเพาะอาหาร แผลที่เกิดจากกรดในกระเพาะอาหาร

 

กระเพาะอาหารเป็นอวัยวะที่สำคัญของร่างกาย ซึ่งทำหน้าที่รองรับอาหารที่รับประทานเข้าไป กระเพาะอาหารมีหน้าที่ย่อยอาหาร โดยจะมีน้ำย่อย และกรดหลั่งออกมาจากผนังของกระเพาะอาหาร การหลั่งของน้ำย่อยและกรดนั้นขึ้นอยู่กับการกระตุ้นหลายประการ

ลิงก์ผู้สนับสนุน
  • ประการแรก ทางระบบประสาทปกติกระเพาะอาหารจะมีการควบคุมโดยระบบประสาทเมื่ออะไรมากกระตุ้น จะทำให้เกิดมีอาการหลั่งของกรดมากขึ้น
  • ประการที่สอง คืออาหารที่ประกอบด้วยไขมัน แป้ง โปรตีน ก็เป็นตัวที่กระตุ้นทำให้เกิดการหลั่งของกรดในกระเพาะอาหารมากขึ้น
  • ประการที่สาม พวกเครื่องดื่มบางชนิด เช่น สุรา กาแฟ เครื่องดื่มเหล่านี้จะมีสารไปกระตุ้นในการสร้างกรด
  • ประการที่สี่ คือ พวกยาบางชนิด เช่น ยาแก้ปวดแอสไพริน คอติโซน พวกนี้นอกจากมีฤทธิ์ต่อการกระตุ้นการสร้างกรดแล้ว ยังมีผลทำลายต่อเยื่อบุกระเพาะโดยตรงได้
  • ประการที่ห้า บุหรี่ ซึ่งมีความสำคัญในการกระตุ้นการหลั่งกรดในกระเพาะ ทำให้มีกรดในกระเพาะอาหารสูงกว่าปกติ
  • ประการที่หก ผู้ป่วยที่มีโรคประจำตัวอยู่แล้ว เช่น โรคไขข้ออักเสบ โรคปวดเรื้อรัง จะมีโอกาสเกิดโรคกระเพาะสูงกว่าปกติ

โรคกระเพาะอาหารหรือแผลในกระเพาะอาหารนั้น เป็นโรคที่พบได้บ่อยโดยเฉพาะในภาวะของสิ่งแวดล้อม ในปัจจุบันซึ่งมีแต่การดิ้นรน ในเมืองไทยไม่มีสถิติที่แน่นอน แต่จากการสังเกตพบว่ามีเพิ่มขึ้นเรื่อย ๆ ในสหรัฐอเมริกาพบได้ถึง 10 เปอร์เซ็นต์ การเกิดโรคกระเพาะอาหารนั้นมักพบในชายมากกว่าหญิงประมาณ  3 : 1 ระหว่างอายุ 20 ถึง 50 ปี

โรคกระเพาะอาหาร แผลที่เกิดจากกรดในกระเพาะอาหาร

สาเหตุ ที่เกิดของโรคแผลในกระเพาะอาหารนั้น ไม่ทราบแน่นอน แต่เชื่อว่าแผลที่เกิดขั้นนั้นเนื่องจากมีกรดในกระเพาะอาหารสูง ทำให้เกิดมีการทำลายของเยื่อบุกระเพาะอาหารที่ส่งเสริมทำให้กรดเกิดขึ้นสูงนั้น มีได้อยู่หลายอย่าง เช่น อาหารรสจัด รับประทานอาหารไม่เป็นเวลา ภาวะที่เคร่งเครียดทางจิตใจ เครื่องดื่มบางประเภท สุรา กาแฟ ยา บุหรี่ พวกยาแก้ปวด บางชนิดของเหล่านี้จะกระตุ้นทำให้กรดเกิดขึ้นสูงและเกิดแผลในกระเพาะอาหารขึ้นมาได้

อาการ ของผู้ป่วยที่เริ่มเป็นโรคกระเพาะอาหารนั้น มักจะมีอาการแสบท้องปวดท้องแถวบริเวณลิ้นปี่มักปวดเวลาหิว ถ้าได้รับประทานอาหารหรือนม อาการปวดท้องก็จะทุเลา บางครั้งจะเกิดมีอาการปวดท้องตอนดึก ๆ หรือมีอาเจียนร่วมด้วย อาการปวดอาจจะร่วมกับปวดร้าว ออกทางโพรงมดลูกร่วมด้วย ในรายที่เป็นแผลลึกทำให้มีตกเลือดในกระเพาะอาหาร ซึ่งจะมีอาการอาเจียนเป็นเลือด และถ่ายอุจจาระเป็นสีดำด้วย และผู้ป่วยอาจมีอาการอาเจียน หรือจากรับประทานอาหารเนื่องจากมีภาวะกระเพาะอาหารอุดตัน สาเหตุจากโรคกระเพาะเรื้อรัง

การวินิจฉัยว่า ผู้ป่วยเป็นแผลในกระเพาะอาหารนั้น ส่วนใหญ่อาศัยประวัติที่ผู้ป่วยเล่าให้ฟังถึงลักษณะการปวดท้อง ประวัติที่ใช้ยา การตรวจพิเศษที่ทำได้ในขณะนี้คือ การเอ๊กซเรย์ จึงให้คนข้ากลืนแป้งแล้ถ่ายภาพรังสี จะพบว่าแป้งเข้าไปเคลือบกระเพาะก็จะทำให้เห็นแผล การส่องกระเพาะโดยใช้เครื่องส่องกระเพาะส่องไปดูแผลจริง ๆ ในกระเพาะแล้วตัดชิ้นเนื้อมาตรวจก็จะช่วยในการวินิจฉัยโรควิธีหนึ่ง เพื่อให้แน่ใจว่าเป็นแผลในกระเพาะอาหาร ไม่ใช่เป็นเนื้อของมะเร็ง การดูดเอาน้ำย่อยไปตรวจดุว่ามีกรดสูงมากแค่ไหน ก็เป็นส่วนช่วยในการวินิจฉัย ส่วนการแยกโรคที่สำคัญโรคหนึ่งที่ต้องแยกออกให้ได้ คือ มะเร็งในกระเพาะอาหาร ซึ่งโรคนี้จากการตรวจทางรังสี การส่องกระเพาะและตรวจชิ้นเนื้อคงจะพอแยกออกได้

การรักษาโรคกระเพาะอาหาร

ส่วนใหญ่ ต้องรักษาทางยาก่อน เมื่อไม่ได้ผลจริง ๆ หรือมีอาการแทรกซ้อนต้องอาศัยทางการผ่าตัด

โรคกระเพาะอาหาร แผลที่เกิดจากกรดในกระเพาะอาหาร

1. การรักษา การลดกรดเป็นส่วนสำคัญที่จะทำให้โรคแผลในกระเพาะอาหารดีขึ้น ยาลดกรดมีหลายชนิด มีความแตกต่างกันบ้างแล้ว แต่ชนิดของยา แต่องค์ประกอบส่วนใหญ่ก็ไม่ได้แตกต่างไปเท่าไร ยาลดกรดควรจะได้รับประทานสม่ำเสมอ และเป็นเวลานาน เนื่องจากคนไจ้ที่มีโรคกระเพาะอาหารนั้นเขาได้ยาไปอาการจะดีขึ้นอย่างเร็ว แต่ถ้ารับประทานยาไม่สม่ำเสมอแผลจะไม่หายสนิทและโอกาสที่โรคจะกลับคืนมาได้

ในสมัยนี้ได้มียาต้านการหลั่งกรด และยาที่ทำให้เยื่อบุกระเพาะอาหารมีความแข็งแรงหลายชนิด ซึ่งขึ้นอยู่กับแพทย์ที่จะพิจารณาใช้ยาเป็นราย ๆ ไป

2. อาหารและการพักผ่อน ผู้ป่วยที่แผลในกระเพาะอาหารควรจะได้รับ การพักผ่อน เพียงพอควรจะงดรับประทานอาหารที่มีรสจัด เครื่องดื่ม เช่น เหล้า กาแฟ ควรจะรับประทานอาหารเป็นเวลาไม่ปล่อยให้หิวจัด

บุหรี่ เป็นตัวการสำคัญประการหนึ่งในการเกิดโรคกระเพาะ และทำไห้แผลในกระเพาะอาหารหายช้าลง ฉะนั้นควรจะให้ผู้ป่วยหยุดสูบบุหรี่ จะทำให้แผลหายเร็วขึ้น และอาการกลับคืนของโรคกระเพาะน้อยลง

3. งดรับประทาน โดยไม่จำเป็น ยาที่รับประทานทุกชนิดมีทั้งคุณและโทษ ฉะนั้นการรับประทานยานั้นควรจะต้องรับประทานเมื่อจำเป็นจริง ๆ ไม่ควรซื้อยากินเอง โดยเฉพาพวกยาแก้ปวด ยาคอติโซน เนื่องจากพวกนี้ก็จะทำให้เกิดแผลในกระเพาะอาหารได้

โรคกระเพาะอาหารถ้าปล่อยทิ้งไว้นาน ๆ โดยไม่ได้รักษาอาจจะเกิดอาการแทรกซ้อน อาการที่พบคือ ตกเลือด ปลายกระเพาะอาหารอดตัน หรือแผลทะลุซึ่งต้องรักษาทางศัลยกรรม และโอกาสที่เปลี่ยนเป็นมะเร็งของกระเพาะอาหาร

ทางที่ดีที่สุด เมื่อเกิดเป็นโรคแผลในกระเพาะอาหารแล้ว ควรจะรับประทานยาให้สม่ำเสมอและหลีกเลี่ยงในสิ่งที่ไม่ควรปฏิบัติเพื่อจะไม่ให้เกิดอาการแทรกซ้อนตามมาทีหลัง และทำให้แผลในกระเพาะอาหารหายเร็วขึ้น

ข้อมูลจาก : รศ.พญ.กรรณิการ์ พรพัฒน์กุล
ร่วมแสดงความคิดเห็น
Thai Love Health (TLH) - อาหารเพื่อสุขภาพ ความรู้ สารอาหาร โภชนาการ โรค